Ηράκλειο

Για τους φιλομαθείς, στο Ηράκλειο βρίσκονται τα αρχαιότερα μνημεία και τα δείγματα του πρώτου πολιτισμού της Ευρώπης, οι μαρτυρίες του Δυτικού Πολιτισμού. Στην περιοχή του Ηρακλείου, ο θεός της φιλοξενίας, ο Ζευς, έσμιξε με την πανέμορφη βασιλοπούλα την Ευρώπη, που γέννησε τους Μινωίτες βασιλιάδες και σοφούς, τους θεμελιωτές και ιδρυτές του πρώτου πολιτισμένου κόσμου της Ηπείρου μας.

Στο κέντρο της πόλης βρίσκονται πολλά μνημεία των μεσαιωνικών χρόνων της Κρήτης, που δείχνουν την μεγάλη της ακμή στα χρόνια αυτά. Ανεβαίνοντας από το λιμάνι, συναντάς το πρώτο σπουδαίο μνημείο, την Λότζια, που στεγάζει σήμερα το Δημοτικό Συμβούλιο και μέρος των Υπηρεσιών του Δήμου Ηρακλείου. Θεωρείται το κομψότερο βενετσιάνικο μνημείο, που το 1987 πήρε το πρώτο βραβείο EUROPA NOSTRA, ως το πιο καλά αναπαλαιωμένο και συντηρημένο Ευρωπαϊκό μνημείο της χρονιάς.

Στο λιμάνι ορθώνεται μεγαλόπρεπο το φρούριο, ο Κούλες, που επί αιώνες, προστάτευε την πολιτεία αλλά χρησίμευε και σαν υγρή φυλακή με τους αλυσοδεμένους φυλακισμένους στις πελώριες, σκοτεινές στοές και αίθουσές του.

Στο κέντρο του Ηρακλείου, στο βορειοανατολικό άκρο της πλατείας Ελευθερίας βρίσκεται το μεγάλο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κρήτης, όπου χιλιάδες επισκέπτες, βλέπουν τους αμύθητους θησαυρούς των Μινωικών, των ιστορικών, των κλασικών, των Ελληνιστικών και των Ρωμαϊκών χρόνων της Κρήτης.

Δυτικά από το λιμάνι του Ηρακλείου, βρίσκεται το Ιστορικό Μουσείο της Κρήτης, όπου φυλάσσονται οι θησαυροί των Χριστιανικών, των Βυζαντινών, των Μεσαιωνικών, και των νεωτέρων χρόνων της Μεγαλονήσου, μαζί με τα καλλιτεχνικά έργα του λαϊκού πολιτισμού της Κρήτης των αιώνων, έργα του μεγάλου ζωγράφου ΕL GRECO, που γεννήθηκε και σπούδασε ζωγραφική στο Ηράκλειο. Μαζί με αγιογραφίες της περίφημης Αγιογραφικής Κρητικής Σχολής, στολίζουν το σπουδαίο αυτό Μουσείο. Ενα πρότυπο κρητικό σπίτι και δύο αίθουσες με ενθυμήματα του μεγάλου συγγραφέα Νίκου Καζαντζάκη στεγάζονται στο ίδιο Μουσείο.

Σε απόσταση λίγων μέτρων από την Εκκλησία, βρίσκεται το περίτεχνο συντριβάνι, γνωστό με το όνομα "Λιοντάρια" με τον εξαιρετικό γλυπτό διάκοσμό του με θέματα του ζωΪκού βασιλείου και της θάλασσας. Κτίστηκε στις πρώτες δεκαετίες του 17ου αιώνα από τον Φραγκίσκο Μοροζίνη.

Νότια της Λότζιας, είναι η βασιλική του Αγίου Μάρκου που κτίστηκε το 1239. Σήμερα ο Αγιος Μάρκος στεγάζει την Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου.

Το Ηράκλειο ζώνεται από τα πελώρια μεσαιωνικά τείχη του, που τα προστάτευαν από τους εχθρούς και ανάδειξαν την πρωτεύουσα στην πιο καλά οχυρωμένη πολιτεία της Μεσογείου.

Νοτιοδυτικά της πλατείας των Λιονταριών, σε απόσταση 100 μέτρων, βρίσκεται το Μεσαιωνικό Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης που υπήρξε το Κρητικό Πανεπιστήμιο του Μεσαίωνα.

Στο νότιο τείχος ορθώνεται ο προμαχώνας Μαρτινέγκο, όπου έχει ταφεί ο μεγάλος Κρητικός συγγραφέας του Ζορμπά και ποιητής της Οδύσσειας Νίκος Καζαντζάκης, ενώ νοτιότερα βρίσκεται η παλιά Πύλη -είσοδος της πόλης προς τη Δυτική Κρήτη, η γνωστή Χανιόπορτα. Παλιές εκκλησίες, κρήνες, προμαχώνες, μεσαιωνικοί δρόμοι, στολίζουν ακόμη το Ηράκλειο, που σφύζει από ζωή και κίνηση μέρα και νύχτα.

Κνωσός

Οι πρώτες ανασκαφές έγιναν το 1878 από τον Ηρακλειώτη Μίνωα Καλοκαιρινό. Ακολούθησαν οι ανασκαφές που διεξήγαγε ο Αγγλος Sir Arthur Evans (1900-1913 και 1922-1930) και που αποκάλυψαν ολόκληρο το ανάκτορο.

Η Αίθουσα του Θρόνου με την τοιχογραφία των Γρυπών.

Το "Μέγαρο της Βασίλισσας" και ο φωταγωγός του.

Φαιστός

Πανάρχαια και ονομαστή πόλη της Κρήτης δεύτερη σε σημασία μετά την Κνωσσό. Η ιστορία αναφέρει ότι η Φαιστός ήταν μαζί με την Κνωσσό και την Κυδωνία, μια από τις τρεις κύριες πόλεις που ίδρυσε ο Μίνωας στην Κρήτη.

Γόρτυνα

Μικρή πόλη που ήταν κάτω από την εξουσία της Φαιστού κατά την Μινωική εποχή. Ασχολήθηκαν έντονα με την πειρατεία με ορμητήριο το λιμάνι τους, την σημερινή παραλία "Λέντας". Στην Γόρτυνα βρέθηκαν και σώθηκαν οι "Νόμοι της Γόρτυνας", ένα κείμενο γραμμένο τον 5ο αιώνα π.Χ., στην μεγαλύτερη επιγραφή που έχει βρεθεί.

Αρχάνες

Το ανάκτορο χτίστηκε πιθανότατα γύρω στο 1900 π.Χ.. Το Ανακτορικό κτίριο των Αρχανών μπορεί να συγκριθεί μόνο με τα ανάκτορα της Κνωσού και της Φαιστού.

Μάταλα

Μία αμμουδερή παραλία μήκους 300 μ. σχηματίζει ημικύκλιο που στις δύο πλευρές του υψώνονται βράχοι που καταλήγουν σε μικρό κλειστό κόλπο.

Φόδελε

Μικρό γραφικό χωριό που είχε την τύχη να γεννηθεί εδώ ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος ή Ελ Γκρέκο.
Υπάρχει ένα μικρό μουσείο με αντίγραφα των έργων του στο σπίτι που πιστεύεται οτι γεννήθηκε.